Cilt 1 Sayı 1 (2026): Sociavera: Review of Social Studies and Culture
Makaleler

Esnek Çalışma Uygulamalarının Doğum İzni Sonrası Kadın İstihdamına Etkisi

PDF
  • Gülferah Ertürkmen
Gülferah Ertürkmen

Yayınlanmış 2026-06-28

Anahtar Kelimeler

  • Kadın İstihdamı, Esnek Çalışma, Doğum İzni

Telif Hakkı (c) 2026 Gülferah Ertürkmen (Yazar)

Creative Commons License

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Öz

Bu çalışmada, esnek çalışma uygulamalarının doğum izni sonrası kadın istihdamı üzerindeki etkisi ele alınmaktadır. Kadın istihdamı; ekonomik büyüme, toplumsal kalkınma, hane halkı refahı ve toplumsal cinsiyet eşitliği açısından önemli bir gösterge niteliği taşımaktadır. Ancak kadınların çalışma hayatına katılımı ve istihdamda kalıcılığı; çocuk bakımı, ev içi sorumluluklar, toplumsal cinsiyet rolleri, işyerindeki uygulamalar ve bakım hizmetlerine erişim gibi birçok faktörden etkilenmektedir. Özellikle doğum izni sonrası dönem, kadınların işgücü piyasasına yeniden dönüşü açısından kritik bir süreçtir.

Çalışmada kısmi süreli çalışma, uzaktan çalışma, hibrit çalışma, evden çalışma ve esnek mesai gibi esnek çalışma modellerinin kadınların doğum sonrası işe dönüşünü kolaylaştırabileceği, iş ve aile yaşamı arasında denge kurulmasına katkı sağlayabileceği ve kariyer kesintisi riskini azaltabileceği değerlendirilmektedir. Bununla birlikte esnek çalışma uygulamalarının sosyal güvence, ücret eşitliği, iş güvencesi ve kariyer gelişimiyle desteklenmemesi durumunda kadınlar açısından güvencesizlik, düşük ücret, sınırlı terfi imkânı ve görünmeyen iş yükünün artması gibi olumsuz sonuçlar doğurabileceği vurgulanmaktadır.

Türkiye özelinde kadınların işgücüne katılım ve istihdam oranlarının erkeklere kıyasla düşük düzeyde kalması, bakım sorumluluklarının büyük ölçüde kadınlar üzerinde yoğunlaşması ve küçük çocuk sahibi olmanın kadın istihdamını sınırlaması, esnek çalışma politikalarının önemini artırmaktadır. Bu bağlamda çalışma, doğum izni sonrası kadın istihdamının güçlendirilmesi için esnek çalışma modellerinin bakım hizmetleri, aile dostu işyeri uygulamaları, ebeveyn izinleri ve kariyer destek mekanizmalarıyla birlikte bütüncül şekilde tasarlanması gerektiği sonucuna ulaşmaktadır.

PDF

İndirmeler

İndirme verileri henüz mevcut değil.

Referanslar

  1. Acun, S. (2025). Salgından normale emek piyasası: Zamana dayalı eksik istihdam analizi. Bulletin of Economic Theory and Analysis. https://doi.org/10.25229/beta.1614142
  2. Ağar, A. (2025). Türkiye’de kadın çalışan olmak: OECD ve TÜİK verileri üzerine bir analiz. Sosyal Güvence. https://doi.org/10.21441/sosyalguvence.1440897
  3. Ağar, A. (2025). Türkiye’de kadın çalışan olmak: OECD ve TÜİK verileri üzerine bir analiz. Sosyal Güvence. https://doi.org/10.21441/sosyalguvence.1440897
  4. Ağar, F. N. (2025). Türk iş hukukunda evde çalışma. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi. https://doi.org/10.58702/teyd.1262011
  5. Akkan, B., & Serim, S. (2018). Work and family reconciliation in Turkey: Young women as a vulnerable group in the labour market. Research and Policy on Turkey, 3, 173-186. https://doi.org/10.1080/23760818.2018.1517450
  6. Aydınbaş, G., & Ünlüoğlu, M. (2022). A time series analysis on the determinants of women's labor participation in the case of structural break. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1030171
  7. Ayta, F., & Şen, M. (2023). Türkiye’de kadın istihdamının genel görünümü: İstihdamın artırılması kapsamında seçilmiş ülke örnekleri. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi. https://doi.org/10.20979/ueyd.1327737
  8. Baybora, D. (2017). Türkiye’de işte aile haklarına bakış: Son yapılan değişikliklerle. Journal of Business Research-Turk, 9, 221-248. https://doi.org/10.20491/isarder.2017.243
  9. Bek, A., & Akyol, İ. (2025). Türkiye’de aile dostu çalışma politikaları ve Covid-19 döneminde esnek çalışma deneyimleri üzerine bir araştırma. Yönetim Bilimleri Dergisi. https://doi.org/10.35408/comuybd.1617944
  10. Bek, A., & Akyol, İ. (2025). Türkiye’de aile dostu çalışma politikaları ve Covid-19 döneminde esnek çalışma deneyimleri üzerine bir araştırma. Yönetim Bilimleri Dergisi. https://doi.org/10.35408/comuybd.1617944
  11. Buzkıran, M. K., Arıcı, A., Hasanoğlu, R., Gümüş, B., & Şahin, E. (2024). Covid-19 pandemisi döneminde esnek çalışma modeliyle çalışan bireylerin aile içi rol ve sorumluluklarında meydana gelen değişimler. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1418743
  12. Cinel, E. A. (2025). Dünyada ve Türkiye’de kadın işgücü ve ekonomik büyüme ilişkisi. Fiscaoeconomia. https://doi.org/10.25295/fsecon.1718173
  13. Çelebi, Ö. (2021). Parental equality in Turkey: Understanding gender roles through the legal treatment of working and divorced mothers. International Journal of Law, Policy and The Family, 35. https://doi.org/10.1093/lawfam/ebab030
  14. Çimen, A. İ., & Yılmaz, T. (2023). Sessiz istifa ne kadar sessiz. Sakarya Üniversitesi İşletme Enstitüsü Dergisi. https://doi.org/10.47542/sauied.1256798
  15. Çobanoğlu, A., & İnce, C. (2025). Zorunlu göç bağlamında afetzede kadınların yaşam deneyimlerinin keşfi: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremi örneği. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. https://doi.org/10.30561/sinopusd.1631657
  16. Elbir, N. (2020). Türk iş hukukunda doğum veya evlat edinme sonrası kısmi süreli çalışma ve yarım çalışma. 135-147. https://doi.org/10.33537/sobild.2020.11.1.13
  17. Eygü, H., & Oktay, M. (2024). Türkiye’de toplumsal cinsiyet ve ekonomik büyüme arasında kadın etkisinin incelenmesi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi. https://doi.org/10.33206/mjss.1248591
  18. Gül, U., & Efe, E. (2024). Doğum sonu erken dönemde baba-preterm yenidoğan bağlanmasının önemi: Geleneksel derleme. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1556401
  19. Gürer, A., Solmaztürk, A., & Gökçe, F. (2024). Sessiz istifa: Literatür incelemesi. Toplum ve Kültür Araştırmaları Dergisi. https://doi.org/10.48131/jscs.1383187
  20. Hasgül, B., & Yurtsal, Z. (2024). Ebelik öğrencilerinin merhamet yorgunluğu ve empatik eğilimleri arasındaki ilişki. Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi. https://doi.org/10.51754/cusbed.1454804
  21. Işık, M., & Uygun, N. (2023). Esnek çalışma uygulamalarının öznel iyi oluş ve iş tatminine etkisini incelemeye yönelik bir araştırma. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1138460
  22. Kalaycı, C., & Yıldırım, F. (2024). Esnek çalışmanın kadınların işgücü piyasasına katılımına etkileri. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi. https://doi.org/10.20979/ueyd.1513250
  23. Karaoğlan, D., Dayıoğlu, M., Saraçoğlu, D., & Sağır, S. (2024). Unlevel playing field: Socioeconomic determinants of early childhood development in Türkiye. Child Indicators Research, 17, 1741-1770. https://doi.org/10.1007/s12187-024-10139-0
  24. Karataş, P., & Apay, S. E. (2021). Lohusaların doğum şekline göre doğum sonu fonksiyonel durumlarının karşılaştırılması. Sakarya Medical Journal. https://doi.org/10.31832/smj.900305
  25. Kocabaş, İ. Ü., & Küçükbay, F. (2023). Kadınların işgücüne katılım oranını etkileyen faktörlerin analizi: Türkiye örneği. Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi. https://doi.org/10.31199/hakisderg.1202393
  26. Köse, M., & Doğan, Ö. S. (2022). Demographic transition, structural change and future of Turkey's population in the context of population policies. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1152311
  27. Köseoğlu, F., Tok, K., & Bucak, U. (2025). Uzaktan çalışma modelleri bağlamında denizcilik sektörü çalışanlarına yönelik bir öncelik analizi. Journal of Turkish Operations Management. https://doi.org/10.56554/jtom.1520729
  28. Kuşoğlu, G. C. (2025). The transformation of motherhood in a changing Türkiye. Sakarya Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi. https://doi.org/10.61158/saukad.1781459
  29. Levent, C., & Aydın, F. (2021). Kadın işgücünün görünümü: TRB2 bölgesinde teorik bir araştırma. Journal of Yaşar University, 16, 770-786. https://doi.org/10.19168/jyasar.848547
  30. Morgül, Ü. A., & Uyar, K. (2022). Covid-19 salgınının işverenler üzerinde etkileri ve işverenlerin kadın istihdamına yaklaşımları. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1066729
  31. Özel, F., Söylevi, S., Yılmaz, Ş., & Akman, G. (2021). Toplumsal cinsiyetin gebelik, doğum ve doğum sonu dönemde kadın sağlığına etkisi. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi. https://doi.org/10.47115/jshs.971559
  32. Sağlam, Ö. (2025). Değişen kimlikler çağında aile dostu istihdam politikaları ve post modern ebeveynlik. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi. https://doi.org/10.21560/spcd.vi.1625204
  33. Şakar, M., & Şahin, D. E. (2021). Esnek çalışma modellerinden uzaktan çalışma ve uzaktan çalışanların sigortalılığı. Sosyal Güvenlik Dergisi. https://doi.org/10.32331/sgd.1048957
  34. Şirin, İ., & Güzel, T. (2020). Sigortalı kadınların doğum sonrası işe dönüş süreleri için sağkalım analizi uygulaması. Mediterranean Journal of Humanities, 10, 449-458. https://doi.org/10.13114/mjh.2020.542
  35. Tenikler, G., Özkaya, Y., & Demirci, K. (2023). Kamu çalışanlarının esnek çalışma uygulamalarına ilişkin algılarının değerlendirilmesi: İzmir örneği. Uluslararası Akademik Birikim Dergisi. https://doi.org/10.53001/uluabd.2023.54
  36. Terzioğlu, A., & Aksöz, F. (2022). Çalışma hayatında cinsiyet ayrımcılığı ve Türk iş hukukunda kadınları korumaya yönelik düzenlemeler. Çalışma ve Toplum. https://doi.org/10.54752/ct.1060809
  37. Tuna, A., & Türkmendağ, Z. (2020). Covid-19 pandemi döneminde uzaktan çalışma uygulamaları ve çalışma motivasyonunu etkileyen faktörler. Journal of Business Research-Turk, 12, 3246-3260. https://doi.org/10.20491/isarder.2020.1037
  38. TÜİK. (2025). İstatistiklerle Kadın 2025. Türkiye İstatistik Kurumu.
  39. Ukav, İ., & Çetinkaya, C. (2021). TRC1 Bölgesi’nde kadın istihdamının yapısı. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. https://doi.org/10.33905/bseusbed.1014174
  40. Yıldırım, B., & Demirkol, F. (2024). A study on the problems encountered by women academics in İstanbul. SDE Akademi Dergisi. https://doi.org/10.58375/sde.1398307
  41. Yıldız, F. Z. (2025). İnsan kaynakları yönetiminde yapay zekâ: Uygulamalar ve gelecek yönelimleri üzerine kapsamlı bir çalışma. Yönetim Bilimleri Dergisi. https://doi.org/10.35408/comuybd.1569970